هانی بن عُرْوَة بن خروشان مرادی (شهید شدن ۶۰ق)، از بزرگان کوفه و یاران خاص امام علی(ع). او در نزاع جمل و صفّین حضور داشت. هانی از عنصرها قیام حُجْر بن عَدی در قبال زیاد بن ابیه، و از معارضان بیعت با یزید به شمار میرفت. منزلٔ وی از مجال ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه راءس شغلهای سیاسی و نظامی بود، او نقش مهمی در قیام مسلم بن عقیل داشت. هانی بعداز شهید شدن مسلم بن عقیل، و به فرمان عبیدالله بن زیاد، راز از بدنش غیر وابسته کردند. خبر شهیدشدن وی در اواسطٔ منش کوفه، در منزلگاه زرود به امام حسین(ع) رسید. امام بر مرگ وی گریست و آیهٔ استرجاع را خواند و برایش درخواست عفووبخشش کرد. هانی را در کنار دارالامارهٔ کوفه به خاک سپردند. آستانهٔ هانی بن عروه حال از زیارتگاههای شیعهها حسینیه نصرت مشهد میباشد.
شخصیت و فامیل
هانی بن عروه از شیعه ها متعصب امام علی(ع)[۱] و از اصحاب آن امام،[۲] از طایفهٔ بنیخواسته و از خویشاوندانٔ مَذحِج،[۳] روضه خوان و زعیم بنیمنظور[۴] و نزد عموم کوفه، بسیار وجیه و معتبر بود.[۵] پسر هانی، یحیی، محدّث و از راویان اصح و ثقه نزد اهلسنت آدرس حسینیه نصرت مشهد شمرده می شود.[۶]
معاش هانی تا ورود مسلم به کوفه
دربارهٔ معاش وی تا ورود مسلم بن عقیل به کوفه، تحت عنوان سفیر امام حسین(ع) در جریان رخدادٔ کربلا، داده ها اندکی وجود دارااست. او در مبارزه جمل[۷] و صفّین[۸] حضور داشت و در صفّین، امام علی(ع) با وی مشورت کردن میکرد. وقتی که امام، اشعث بن قیس را از سر کردگی دو بستگانٔ ربیعه و کنده بیرون کرد، هانی به امام سفارش اعطا کرد جانشینی همتای اشعث برای سر کردگی این دو خویشاوندان تعیین نماید.[۹] هانی بن عروه به قوم و قبیلهٔ خویش تعصب داشت؛ وقتی که کثیر بن شهاب مذحجی، والی خراسان، مجرم به اختلاس شد و به کوفه گریخت، هانی به او حفاظت اعطا کرد و از این رو معاویه به وی عتاب کرد.[۱۰] وقتی که معاویه برای پسرش یزید، از عموم کوفه بیعت میگرفت، هانی از معارضان بود و حتی میبیان کرد که از معاویه بخاطر اعمال اینگونه کاری تعجب مینماید و مختصات زشت یزید را برمیشمرد.[۱۱] هانی یکی موادسازنده قیام حجر بن عدی بر ضد زیاد رزرو حسینیه نصرت مشهد بن ابیه بود.[۱۲]
نقش هانی در قیام مسلم بن عقیل
مسلم بن عقیل، بعداز تدبیر از وارد شدن عبیدالله بن زیاد به کوفه و تهدیدهای وی، از منزلٔ مختار بن ابوعبید ثقفی به منزلٔ هانی بن عروه رفت.[۱۳]
سازه بر نقلی، هانی مایل خلا مسلم وارد منزلٔ وی گردد، ولی بعد از ورود مسلم، با آحاد وجود از وی پناه کرد.[۱۴] منزلٔ هانی از این رو تعیین شد که از دید اجتماعی، وی بانفوذتر از مختار بود. منزلٔ هانی از مجال ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه راءس عملهای سیاسی و نظامی بود و شیعهها به منزلٔ وی آمد و شد شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میکردند.[۱۵]
سهم دار بن الاعور نیز – که از یاران خاص امام علی(ع)[۱۶] و از شیعه ها گران قدر بصره بود و به همپا عبیدالله به کوفه آمده بود – مریض شوید و وی نیز به منزلٔ هانی، که از دوستانش بود، وارد شد[۱۷] و هانی را به کمک مسلم تشویق کرد و در منزلٔ هانی نقشهٔ کشتن عبیدالله را کشید[۱۸] براین اساس که در طی عیادت عبیدالله از وی، در منزلٔ هانی اجرا گیرد.[۱۹] به هر هم اکنون، این طرح بدین منجر که هانی یا این که یک کدام از زنان منزل مایل خلا مهمانش در منزلاش کشته گردد و یا این که استناد مسلم به حدیثی از فرستاده(ص) [یادداشت ۱] که از کشتن به صورت غافلگیرانه نهی کردن فرموده، عملی نشد.[۲۰]
دستگیری و شهید شدن
بارگاه هانی بن عروه
عبیدالله بن زیاد یکیاز بردگان شامی خویش را مأمور ذیل لحاظ به چنگ آوردن منزلٔ هانی کرد[۲۱] و زیرا هانی به دیدار ابن زیاد نرفت، با خیانت و کارشکنی، به واسطهٔ محمد بن اشعث و اسماء بن خارجه[۲۲] و عمرو بن حجاج زبیدی[۲۳] – که هر سه از اقوام و دوستان هانی بودند[مستلزم منبع]– اورا به دارالاماره کشاند و در بین وی و مسلم بن عقیل طلاق به زمین خورد و به ناکامی قیام مسلم انجامید.
ازآنجاکه هانی حاضر نشد مسلم بن عقیل را به عبیدالله تسلیم نماید، شکنجه شد، به گونه ای که بینی وی شکستند و او را به زندان انداختند.[۲۴][یادداشت ۲]
بعداز شهیدشدن مسلم بن عقیل، هانی را دست بسته به بازار قصابان بردند و به امر عبیدالله بن زیاد، غلام رخنه عبیدالله، به اسم رشید، رمز از بدنش جداگانه کرد.[۲۶] در منابع تاریخی به تاریخ شهید شدن هانی اشاره نشده میباشد البته روز شهید شدن مسلم ۹ ذیالحجه خاطر گردیدهاست.[۲۷] با این اکنون در روزنگار ایران ۹ ذی الحجه روز شهید شدن مسلم و هانی میباشد.
سازه بر نقل مسعودی،[۲۸] هانی هرگاه قوم و قبیلهٔ بنیخواسته را به کمک میخواند، ۴۰۰۰ مرد زرهپوش سواره و ۸۰۰۰ نظامی پیاده با وی جنبش میکردند و در شرایطیکه قبایل همعهدوپیمان خویش را دعوت می کرد، ۳۰۰۰۰ زره پوش نظامی در رکابش بودند، البته زمانی که به سوی قتلگاه میرفت، از آن کلیه مردان جنگی، هیچ کس درخواست کمکاش را اجابت نکرد.[۲۹] امام علی علیهالسلام مرگ اورا در نظر گرفتن کرده بود.[۳۰]
عبیدالله بن زیاد راز مسلم و هانی را، به وسیله هانی بن ابیحَیه همدانی و زبیر بن اَروَج تمیمی، نزد یزید ارسال کرد ویزید اورا تشویق کرد.[۳۱] جسد آن دو را در بازار کناسه بر زمین کشیدند[۳۲] و آن گاه بهدار آویختند.[۳۳]
هانی بن عُرْوَة بن خروشان مرادی (شهید شدن ۶۰ق)، از بزرگان کوفه و یاران خاص امام علی(ع). او در نزاع جمل و صفّین حضور داشت. هانی از عنصرها قیام حُجْر بن عَدی در قبال زیاد بن ابیه، و از معارضان بیعت با یزید به شمار میرفت. منزلٔ وی از مجال ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه راءس شغلهای سیاسی و نظامی بود، او نقش مهمی در قیام مسلم بن عقیل داشت. هانی بعداز شهید شدن مسلم بن عقیل، و به فرمان عبیدالله بن زیاد، راز از بدنش غیر وابسته کردند. خبر شهیدشدن وی در اواسطٔ منش کوفه، در منزلگاه زرود به امام حسین(ع) رسید. امام بر مرگ وی گریست و آیهٔ استرجاع را خواند و برایش درخواست عفووبخشش کرد. هانی را در کنار دارالامارهٔ کوفه به خاک سپردند. آستانهٔ هانی بن عروه حال از زیارتگاههای شیعهها حسینیه نصرت مشهد میباشد.
شخصیت و فامیل
هانی بن عروه از شیعه ها متعصب امام علی(ع)[۱] و از اصحاب آن امام،[۲] از طایفهٔ بنیخواسته و از خویشاوندانٔ مَذحِج،[۳] روضه خوان و زعیم بنیمنظور[۴] و نزد عموم کوفه، بسیار وجیه و معتبر بود.[۵] پسر هانی، یحیی، محدّث و از راویان اصح و ثقه نزد اهلسنت آدرس حسینیه نصرت مشهد شمرده می شود.[۶]
معاش هانی تا ورود مسلم به کوفه
دربارهٔ معاش وی تا ورود مسلم بن عقیل به کوفه، تحت عنوان سفیر امام حسین(ع) در جریان رخدادٔ کربلا، داده ها اندکی وجود دارااست. او در مبارزه جمل[۷] و صفّین[۸] حضور داشت و در صفّین، امام علی(ع) با وی مشورت کردن میکرد. وقتی که امام، اشعث بن قیس را از سر کردگی دو بستگانٔ ربیعه و کنده بیرون کرد، هانی به امام سفارش اعطا کرد جانشینی همتای اشعث برای سر کردگی این دو خویشاوندان تعیین نماید.[۹] هانی بن عروه به قوم و قبیلهٔ خویش تعصب داشت؛ وقتی که کثیر بن شهاب مذحجی، والی خراسان، مجرم به اختلاس شد و به کوفه گریخت، هانی به او حفاظت اعطا کرد و از این رو معاویه به وی عتاب کرد.[۱۰] وقتی که معاویه برای پسرش یزید، از عموم کوفه بیعت میگرفت، هانی از معارضان بود و حتی میبیان کرد که از معاویه بخاطر اعمال اینگونه کاری تعجب مینماید و مختصات زشت یزید را برمیشمرد.[۱۱] هانی یکی موادسازنده قیام حجر بن عدی بر ضد زیاد رزرو حسینیه نصرت مشهد بن ابیه بود.[۱۲]
نقش هانی در قیام مسلم بن عقیل
مسلم بن عقیل، بعداز تدبیر از وارد شدن عبیدالله بن زیاد به کوفه و تهدیدهای وی، از منزلٔ مختار بن ابوعبید ثقفی به منزلٔ هانی بن عروه رفت.[۱۳]
سازه بر نقلی، هانی مایل خلا مسلم وارد منزلٔ وی گردد، ولی بعد از ورود مسلم، با آحاد وجود از وی پناه کرد.[۱۴] منزلٔ هانی از این رو تعیین شد که از دید اجتماعی، وی بانفوذتر از مختار بود. منزلٔ هانی از مجال ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه راءس عملهای سیاسی و نظامی بود و شیعهها به منزلٔ وی آمد و شد شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد میکردند.[۱۵]
سهم دار بن الاعور نیز – که از یاران خاص امام علی(ع)[۱۶] و از شیعه ها گران قدر بصره بود و به همپا عبیدالله به کوفه آمده بود – مریض شوید و وی نیز به منزلٔ هانی، که از دوستانش بود، وارد شد[۱۷] و هانی را به کمک مسلم تشویق کرد و در منزلٔ هانی نقشهٔ کشتن عبیدالله را کشید[۱۸] براین اساس که در طی عیادت عبیدالله از وی، در منزلٔ هانی اجرا گیرد.[۱۹] به هر هم اکنون، این طرح بدین منجر که هانی یا این که یک کدام از زنان منزل مایل خلا مهمانش در منزلاش کشته گردد و یا این که استناد مسلم به حدیثی از فرستاده(ص) [یادداشت ۱] که از کشتن به صورت غافلگیرانه نهی کردن فرموده، عملی نشد.[۲۰]
دستگیری و شهید شدن
بارگاه هانی بن عروه
عبیدالله بن زیاد یکیاز بردگان شامی خویش را مأمور ذیل لحاظ به چنگ آوردن منزلٔ هانی کرد[۲۱] و زیرا هانی به دیدار ابن زیاد نرفت، با خیانت و کارشکنی، به واسطهٔ محمد بن اشعث و اسماء بن خارجه[۲۲] و عمرو بن حجاج زبیدی[۲۳] – که هر سه از اقوام و دوستان هانی بودند[مستلزم منبع]– اورا به دارالاماره کشاند و در بین وی و مسلم بن عقیل طلاق به زمین خورد و به ناکامی قیام مسلم انجامید.
ازآنجاکه هانی حاضر نشد مسلم بن عقیل را به عبیدالله تسلیم نماید، شکنجه شد، به گونه ای که بینی وی شکستند و او را به زندان انداختند.[۲۴][یادداشت ۲]
بعداز شهیدشدن مسلم بن عقیل، هانی را دست بسته به بازار قصابان بردند و به امر عبیدالله بن زیاد، غلام رخنه عبیدالله، به اسم رشید، رمز از بدنش جداگانه کرد.[۲۶] در منابع تاریخی به تاریخ شهید شدن هانی اشاره نشده میباشد البته روز شهید شدن مسلم ۹ ذیالحجه خاطر گردیدهاست.[۲۷] با این اکنون در روزنگار ایران ۹ ذی الحجه روز شهید شدن مسلم و هانی میباشد.
سازه بر نقل مسعودی،[۲۸] هانی هرگاه قوم و قبیلهٔ بنیخواسته را به کمک میخواند، ۴۰۰۰ مرد زرهپوش سواره و ۸۰۰۰ نظامی پیاده با وی جنبش میکردند و در شرایطیکه قبایل همعهدوپیمان خویش را دعوت می کرد، ۳۰۰۰۰ زره پوش نظامی در رکابش بودند، البته زمانی که به سوی قتلگاه میرفت، از آن کلیه مردان جنگی، هیچ کس درخواست کمکاش را اجابت نکرد.[۲۹] امام علی علیهالسلام مرگ اورا در نظر گرفتن کرده بود.[۳۰]
عبیدالله بن زیاد راز مسلم و هانی را، به وسیله هانی بن ابیحَیه همدانی و زبیر بن اَروَج تمیمی، نزد یزید ارسال کرد ویزید اورا تشویق کرد.[۳۱] جسد آن دو را در بازار کناسه بر زمین کشیدند[۳۲] و آن گاه بهدار آویختند.[۳۳]

مراسمها و آیینهای مذهبی حسینیه نصرت مشهد